دانستنیهایى در مورد دندان قروچه:

دانستنیهایى در مورد دندان قروچه

مهرناز اسماعیلی

mehrnaz1

دندان قروچه یا بروکسیزم به وضعیتى اطلاق میشود که فرد در خواب یا بیدارى دندانهاى خود را بطور غیر ارادى روى هم مى ساید. دندان قروچه دلایل مختلفى میتواند داشته باشد که مهمترین آنها استرس و فشارهاى روحى است. اختلالات خواب، دندانهاى نامنظم، از دست دادن تعدادى از دندانها و یا بسته شدن غیر طبیعى فک میتوانند از دیگر عوامل ایجاد کننده دندان قروچه باشند[١]. بیشتر افراد هر از گاهى ممکن است دندانهاى خود را روى هم سایش بدهند که مشکل ساز نیست ولى زمانى این کار به تناوب اتفاق بیافتد میتواند مشکلاتى را برای دندانها و سلامت دهان و فک ایجاد کند. کسانى که بطور عادتى دندان قروچه دارند یا دندانها را روی هم فشار میدهند، معمولا تا مراحل پیشرفته از وجود آن بى اطلاع هستند[٢]. در حدود یک نفر از سه نفر از دندان قروچه رنج میبرد که بوسیله بهداشتکاران دهان و دندان در وحله اول تشخیص داده مى شود[٢]. در کودکان نیز در دو مرحله رویش دندانهاى شیرى و دائمى تا یازده سالگی دندان قروچه اتفاق مى افتد که در بیشتر موارد بعد از رویش تمام دندانها این عادت از بین میرود[٢].

علایم دندان قروچه:

Esmaili

سردردهای گنگ و مبهم، درد در ناحیه فک، درد دندانها، شل شدن دندانها، شکستگی دندانی، صاف شدن سطح دندانها، حساس شدن دندانها بدلیل پیدا بودن عاج آنها از مهمترین علائم و نشانه هاى دندان قروچه هستند[١،٢]. در مراحل پیشرفته، علائم مربوط به اختلال مفصل گیجگاهی- فکی ظاهر مى شود وحتی حالت چهره نیز میتواند تغییر کند[٣].

مفصل گیجگاهی- فکی چیست؟

این مفصل در دو طرف سر و در قسمت جلوی گوشها قرار گرفته است و فک پایین را به استخوان جمجمه وصل میکند و حرکات فک پایین را برای اعمالی مثل جویدن، صحبت کردن، بلعیدن و خمیازه کشیدن را مقدور مى سازد. اختلال در کار این مفصل میتواند بدلیل مجموعه اى از عوامل مختلف مانند دندان قروچه، کشش عضلات سر و گردن، وارد شدن ضربه به مفصل، بیمارى ارتریت روماتوئید و غیره باشد[۴]. عوامل دیگر مانند دندانهاى مصنوعى کامل که در محل مناسب قرار نمى گیرند، عادت جویدن ناخن و یا مداد و غیره نیز میتوانند موجب اختلال مفصل گیجگاهى- فکى شوند. از علائم اختلال مفصل گیجگاهی- فکی میتوان به صداى غیرطبیعی حین جویدن و باز وبسته کردن فک، محدودیت باز کردن و دررفتگی های فک اشاره کرد. همچنین درد ناحیه سر و گردن نیز میتواند بدلیل اختلال در کار این مفصل باشد[۴].

چگونه می توان دندان قروچه را متوقف کرد؟

استفاده از محافظ شب یا نایت گارد برای متوقف کردن دندان قروچه پیشنهاد میشود. نایت گارد وسیله اى است که بعد از قالبگیری در مطب توسط لابراتوار دندانپزشکی ساخته مى شود. معمولا نایت گارد تنها برای فک بالا ساخته میشود و باید براحتی قابل استفاده و تمیز کردن باشد. همچنین باید در مقابل پاره شدن مقاومت داشته باشد و در صحبت کردن و تنفس محدودیتی ایجاد نکند[٣]. همچنین در مواقعى انجام تمرینات خاص و یااستفاده از داروهای شل کننده عضله که توسط دندان پزشک تجویز میشود میتواند کمک کننده باشد. به افرادى که دندان قروچه دارند نیز پیشنهاد می شود میزان کافئین مصرفی را کاهش دهند و از جویدن ادامس خودداری کنند. نوشیدن الکل و جویدن مداد و غیره نیز باعث تشدید دندان قروچه می شود[٣].

درمان اختلالات مفصل گیجگاهی- فکی:

در اکثر موارد ناراحتی های مفصلی که در بالا به علائم ان اشاره شد، خودبخود از بین میرود ولی میتوان برای کم کردن درد و علائم از کمپرس اب سرد یا گرم همراه با ماساژ استفاده کرد. باید از غذاهای نرم استفاده کرد و از خوردن غذاهای سفت و چسبنده خودداری کرد. همچنین از باز کردن زیاد حتی موقع خمیازه کشیدن باید پرهیز کرد و از همه مهمتر باید عضلات مفصلی را با استفاده از انواع نایت گارد ریلکس کرد[۴].

مرجع مقاله:

[١] Teeth Grinding – American Dental Association – Mouth Healthy

www.mouthhealthy.org/en/az-topics/t/teeth-grinding

[٢] Teeth Grinding (Bruxism) – Ontario Dental Hygienists Association

www.odha.on.ca/drupal/node

[٣] Teeth Grinding (Bruxism): Causes and Treatments – WebMD

www.webmd.com/oral-health/guide/teeth-grinding-bruxism

[۴] Canadian Dental Association

www.cda-adc.ca/en/oral_health/talk/…/temporomandibular_disorder

 

image_pdfimage_print
Print Friendly