گفت و گو با رضا کاظمی

فرح آریا – ایران استار

j1375533095

به انگيزه حضور رضا کاظمي شاعر ، نويسنده و هنرمند در مونترال کانادا بر آن شديم که گفت و گويي با وي داشته باشيم.يک خطي هاي رضا کاظمي، يک کتاب است که گم مي‌شوي در هر واژه اش و سر از آسمان و زمين و دريا، و حتا از بلندترين کوها در مي آوري. آنقدر لطيف و زيبا و گوياست اين يک خطي ها که دلت مي‌خواهد مدتي در را به‌روي خودت ببندي و خودت را رها کني..

*****

آقاي کاظمي،با سپاس و خير مقدم براي حضور در کانادا – لطفا شرح کوتاهي از خودتان و حرفه و کارهاي هنري و کتابها و ترجمه هايتان بدهيد.

من متولد سال 1349 در تهران هستم. تحصيلکرده ي رشته ي عمران در دانشگاه گيلان، و نيز طراحي دکوراسيون داخلي در واحد هنر دانشگاه تهران. فعاليت ادبي ام ابتدا شعر و بعد داستان است؛ که تا کنون کتاب هاي متعددي نيز از من منتشر شده است، چه در ايران و چه در خارج از ايران. شروع فعاليت ادبي من با شعر جنگ و در ژانر عاشقانه بود، که بعد از حدود هفت سال مسيرم به سمت ديگري رفت و عاشقانه هايم رنگ و بوي ديگري گرفت، چنان که هنوز هم هست. عاشقانه هايي که از هر طيف بتوانند با آن ها ارتباط بگيرند؛ به نوعي جهان شمول. در دوره ي اول شش کتاب از من منتشر شد که از آن ميان دو کتاب برگزيده ي کتاب سال در ژانر ادبيات جنگ گرديد. و بعد از آن و تا کنون، کتاب هاي ديگري اعم از مجموعه داستان، مجموعه شعر، و نثر و تحقيق ادبي توسط ناشران از من منتشر شده است. و پيش رو، مسيري ست که مي روم، تا جايي که باد بوزد و اين چراغ را خاموش کند!

به عنوان نخستين پرسش ،انگيزه ي شما از سفر به کشور سرد کانادا و به ميان دل‌هاي گرم ايرانيان چه بوده است؟

پاسخ – ديدار با دوستان و آشنايان، و نيز برآورد اين که آيا امکان زنده‌گي در کانادا برايم فراهم خواهد بود يا خير.

س- اجازه بدهيد به عقب برگرديم به نخستين گامهاي شما در خلق هنر و آفريدن نوشته ها. از کي و کجا شروع شد؟

-اجازه بدهيد خلاصه عرض کنم – البته در ادامه ي توضيح کوتاه در بالا- و به شروع حرفه اي در ادبيات و هنر اشاره داشته باشم. در سال 79 اولين کتاب من منتشر شد، لذا شايد بشود گفت شروع. و در اين 16 سالي که گذشت تعدادي از آثار من در ادبيات ( شعر و داستان ) به چاپ رسيد يا تجديد چاپ شد. بالغ بر 15 کتاب، اعم از شعر، نثر ادبي، داستان. و نيز چندين کتاب در خارج از ايران – چه تأليف چه ترجمه ي اثر از من – منتشر شده است. کتاب هايي به زبان هاي فرانسه، انگليسي، کُردي، ارمني… و همچنان نيز در حال فعاليت ادبي خود هستم.

فعاليت هنري من در زمينه ي خوشنويسي، ساخت و بازسازي کاشي‌هاي سنتي و مدرن بوده و هست، و تا کنون نيز چندين نمايشگاه از آثارم در تهران برپا شده است.

س-شما از معدود شاعراني هستيد که ضمن شعر و داستان کارهاي هنري متفاوت انجام ميدهيد. با تبريک و خسته نباشيد سوال ديگر اين است : آيا پيرو سبک ويژه اي هستيد يا از سبک ديگر شاعران هم پيروي کرده ايد؟

-شعرهاي من شعرهاي سپيدِ کوتاه و موجزي هستند که در ژانر عاشقانه و گاهي اجتماعي نوشته مي شوند. لذا سبک ويژه اي که بشود از آن دفاع کرد چندان مفهومي ندارد مگر اين که اشاره به موجز، بسيار کوتاه و مينيمال بودن آن ها داشته باشم، و البته به زبان روان و قابل فهم و بدون پيچيده گي آن ها. و ديگر اين که اين ژانر يا سبک ( شعر بسيار کوتاهِ سپيد ) ژانرِ تجربه شده اي ست؛ از ادبيات کلاسيک ( رباعي و دو بيتي و خسرواني ) گرفته تا نيمايي ها و سپيدهاي بسيار کوتاه، که پيش تر نيز توسط شاعران کوته سُرا نوشته شده اند. لذا وجه تمايزها در نوع و زبانِ ارائه و نيز نوع و زاويه ي نگاه شاعر نمود پيدا مي کنند؛ و همچنين در تصوير سازي هاي بديع، و در به کار گرفتن آرايه هاي ادبي براي غني تر شدن شعرها؛ و غيرو.

س- تا چه حد نظر ديگران در مورد نوشته ها و نقاشي‌ها و خطوط زيبايي که ترسيم کرده ايد موثر است؟

-تاثير نظر و توجه ديگران انکار شدني نيست، و تا حدي نيز پسنديده است، اما تسليم شدن در برابر آن يعني فاتحه ي کار خلاقه را خواندن، و تسليم نظر و خواسته ي ديگران شدن، و به نوعي سفارش گرفتن است. اين آفتِ کار يک هنرمند محسوب مي شود. و من نيز استثنا نبوده و نيستم، در عين اين که تمام تلاشم دوري کردن و تاثير پذيرفتن بوده و هست.

سوال آخر – از تازه ترين هاي شما در ادبيات و هنر چه خبر؟ آيا کتاب تازه اي منتشر کرده ايد؟ و يا در دست انتشار داريد؟

ج- آخرين کتابي که از من منتشر شد مجموعه شعري در فضاي ادبيات جنگ بود تحت عنوان “عاشقانه هاي جنگ.” و در حال حاضر دو مجموعه داستان براي تجديد چاپ دست ناشر دارم که به زودي منتشر خواهند شد. و نيز ترجمه ي مجموعه شعر و طرحي از من به زبان فرانسه به زودي توسط نشر H&S MEDIA منتشر مي شود، که طرح هاي مجموعه توسط کاريکاتوريست مشهور ايراني آقاي توکا نيستاني انجام گرفته.

با سپاس مجدد از شما آقاي کاظمي – موفقيت هاي بيشتر براي شما آرزو داريم