Akhtari-history-freiman

در سال 1943 میلادی عضو هیات نمایندگی اتحاد جماهیر شوروی برای شرکت در جشن هزاره فردوسی بود و به ایران سفر کرد

یکی از خاور‌شناسان روسی که در زمینه ایران‌شناسی‌ مشهور است آلکساندر آ‌رنولدوویچ فریمان است‌ که از بنیان‌گذاران زبان‌شناسی و فقه‌اللغة ایرانی در روسیه‌ می‌باشد و بسیاری از خاور‌شناسان‌ جوان را تربیت کرده است‌. آلکساندر آرنولدویچ فریمان (Alexander A.freiman) در سال 1879 میلاد‌ی در شهر ورشوی لهستان متولد شد، اما روسی به شمار می‌آید. پس از تحصیلات مقدماتی وارد دانشگاه سن‌پیترزبورگ شد. در سال 1903تحصیلات خودرا در رشته زبان‌های ایرانی به‌ پایان برد و در سال 1905م از دانشگاه"گیسن" آلمان در‌جه دکتری در فلسفه گرفت و هم زمان با تحقیق در زبان‌شناسی و مطالعات در زبان‌های ایرانی را ادامه داد و از همان زمان‌ دست به تالیف آثاری زد. در 1919 میلادی استاد دانشگاه لنینگراد شد و در 1929 میلادی به عضویت فرهنگستان علوم شوروی در آمد‌. در سال 1943 میلادی عضو هیات نمایندگی اتحاد جماهیر شوروی برای شرکت در جشن هزاره فردوسی بود و به ایران سفر کرد. او در مورد زبان‌های کهن ایرانی و سُغدی و اوستا نیز پژوهش‌هائی انجام داده است‌(1). از جمله شاگردان معروف او یوسف میخائیلوویچ آُرانسکی است که رساله پایان‌نامه تحصیلی خودرا در‌باره زبان پشتو‌ زیر نظر فریمان انجام داده است‌. پروفسور فریمان عضو وابسته آکادمی و پیش‌آهنگ سر‌شناس ایران‌شناسی روسیه از 1917 تا 1941و از 1944تا1950ریاست کرسی ایران‌شناسی را داشته است (2). استاد فریمان در19ژانویه 1968 در‌گذشت. از استادان فریمان یکی هم زالمان خاورشناس معروف روسی است‌. از کارهای دیگر پروفسور فریمان مطالعه وتحقیق در زبان‌های باستانی ایران مانند ُسغدی و پهلوی است و اسنادی را که در حفریات کوه مُغ پیدا شده بود مورد مطالعه و بررسی او قرار گرفت که مجموعه متون سغدی او در سال 1934 منتشر گردید. او یکی از پایه‌گذاران‌ مطالعات کُردی در اتحاد شوروی هم می‌باشد. وی در سال 1944 به عضویت وابسته فرهنگستان‌ ایران در‌آمد (3).
مرحوم ابوالقاسم سحاب‌ الکساندر فریمان را چنین معرفی نموده است‌: الکساندر فریمان‌ شرق‌شناس روسی که نام وی الکساندر و نام خانوادگی او فریمان و پدرش آرنولد است‌. این استاد در سال 1879در ورشو متولد شد و در دانشگاه پطروگراد (لنینگراد‌)در دانشکده زبان شرقی‌ تحصیل نمود و پس از فراغت از تحصیل در 1903در دار‌الفنون "گیسن" آلمانی داخل شده در شعبه فلسفه تحصیل کرد و در 1906 این رشته را به پایان رساند‌. پس از آن اموری را در خدمت دولتی و آزاد انجام داد‌ که از آن جمله استادی دانشگاه لنینگراد و عضویت دبیرخانه فرهنگستان روسیه می‌باشد‌. فریمان دارای آثار و مؤلفاتی است. وی استاد تاریخ و زبان ایران و زبان پهلوی در دانشگاه لنینگراد هم بوده است‌.(4).
اخیرا در 24 ماه 2017 سمیناری برای تجلیل از مقام‌ فریمان ایران‌شناس روسی‌ در روسیه تشکیل شده که در آن سمینار‌ از طرف هشت نفر از ایران‌شناسان روس در مسائل ایران‌شناسی سخنرانی کردند، از جمله "ام‌اس پله وین (M.S.Pelevin)" از دانشگاه پطرزبورگ‌ در باره افغانستان‌ و پی‌بی‌لوری (P.B.Lurie) در باره ظروف نقره‌ای که در آنها جملاتی از زبان خوارزمی در آنها حک شده بود و "ای.‌آل کولسنیکوف (AI Kolesnikov‌)" در زمینه متون فارسی و آ .آ آمبارتسومیان (A.A.Ambartsumyan) در خصوص نام‌های خاص در ایران باستان از جمله "توراندخت" و "آ‌یو ‌خیسماتولین (َAu. Khismatulin)" در‌باره مشکلات‌ ترجمه حافظ‌ سخنانی ایراد‌ نمودند (5).
نگاهی به آثار فریمان‌:
1- پندنامه زرتشت که در سال 1906در وین به زبان آلمانی‌ چاپ شده است‌.
2- ترجمه بیژن و منیژه‌ از شاهنامه فردوسی به زبان لهستانی که در سه قسمت در سال‌های1927و1932و1934 در ورشو چاپ گردیده است به ضمیمه کتاب (Ossetich  Russich deutsc Worterluchhes)‌ کتابی درباره  فرهنگ لغات اوستی (نوعی زبان ایرانی‌ رایج در میان قوم اوست گرجستان‌ و زبان‌ روسی و آلمانی‌).
3- فرهنگ زبان پهلوی‌.
4- یادنامه هشتاد سالگی پروفسور فریمان که به قلم‌ آُرانسکی شاگردش در سال 1959 چاپ شده است.
 5- مطالعات ایرانی چاپ 1944. 6- زبان خوارزمی چاپ 1951 در مسکو ولنینگراد‌.
6- متون سغدی چاپ سال 1934.
کارل گرمانوویچ زالمان (Zaleman , Carl Germanovich)‌ 1849-1916 متخصص مطالعات ایرانی، دستور زبان فارسی‌ از اهالی جمهوری روسیه متولد 28 دسامبر 1849 که پس از تحصیلات متوسطه و دانشگاهی در رشته زبان‌های شرقی‌ از ‌1876مدرس زبان‌های اوستائی و پهلوی بود و بعد از آن سرپرستی‌ مطالعات علمی مربوط به این زبان‌ها و ترجمه فارسی آنرا‌ نیز به عهده داشت. از 1895به عضویت آکادمی علوم پیترز‌بورگ در‌آمد و سمت مدیریت موزه آسیائی همان آکادمی نیز به او واگذار شد‌ و در روز 30 نوامبر 1916 در پطرو‌گراد درگذشت‌.(6) زالمان از ایران‌شناسانی است که در فن‌ زبان‌های ایرانی‌ پشتکار فراوانی به خرج داد‌ه است. او 40 سال پایان عمر خودرا در پژوهش و تدریس زبان‌های قدیمی ایران از جمله اوستا و پهلوی گذرانید و به "تاریخ زبان‌های ایرانی" توجه نمود‌ و همچنین درسی به نام "مقدمه‌ای برای زبان‌شناسی ایرانی" در دانشگاه لنینگراد ایجاد کرد‌.(7).
زالمان در شهر تالین(Tahlin) که قبلا ریوال (Reval) نامیده می‌شد .واقع در جمهوری استونی‌ متولد شده است. او پس از طی تحصیلات‌ به مطالعه زبان‌های کهن پرداخت (8) او تعداد زیاد از خاورشناسان را تربیت نمود از جمله آنها فردریک آلکساندریویچ روزنبرگ‌ از شاگردان زالمان است‌.
ویکی‌پدیا‌ مقاله‌ای درباره‌ زالمان دارد که خلاصه‌اش را می‌خوانید‌: زالمان پس از تحصیلات متوسطه وارد دانشکده زبان‌های شرقی دانشگاه سن‌پیترزبورگ شد ودر سال 1871 فارغ التحصیل گردید و درسال 1974 از تز خود در باره خاقانی شروانی دفاع نمود و بعد به سمت معاون‌ کتابداری در کتابخانه موزه آسیائی آکادمی علوم سنت پیترز‌بورگ‌ منصوب گردید و 28 سال در این سمت بود‌. در سال1876 در بخش فارسی و سانسکریت دانشکده زبان‌های شرقی‌ دانشگاه سن‌پیترزبورگ‌ هم در رشته شعر و هم در زبان اوستا در‌س داد و مدت 40 سال این سمت را داشت‌. وی در ضمن به مطالعات زبان ترکی هم علاقه پیدا کرد و درباره زبان ترکی و لهجه‌های آن به مطالعه وتحقیق پرداخت. از جمله کار‌های او تالیف فرهنگ روسی، رومانیائی و بررسی اسناد و کتیبه‌های کوه آرخون‌ می‌باشد. وی در "دانشگاه قازان"‌ زبان تاتاری هم آموخته است‌. (9).از جمله کارهای زالمان‌ ترجمه آلمانی کتاب "لغات شاهنامه" تالیف عبدالقادر بغدادی از زبان ترکی‌ به آلمانی در سال 1895 بود که این کتاب توسط توفیق سبحانی وعلی رواقی‌ به فارسی ترجمه و در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در تهران چاپ شده است‌ و کار ارزنده دیگر زالمان کتاب "قطعه نوشته‌های مانی" است که در مدت 28سالی که در موزه آسیائی وابسته به آکادمی علوم روسیه‌ خدمت می‌کرد، تهیه و تدوین کرده است (10).
زالمان دانشمند روسی آلمانی‌الاصل در زمره اولین کسانی است که به تحقیق در باره زبان یغنابی پرداخت که با عنوان (Yagkobski Etudy) شهرت یافت ولی به طور مستقل چاپ نشد‌‌. زالمان همچنین زبان یغنابی و گویش‌های آن را با زبان آسی (ُازتی، استی‌) خویشا‌و‌ند می‌داند و تحقیقی نیز در باره آن انجام داده است (11). این دانشمند خاور‌شناس از ترجمه کتاب"ایوب" خبر می‌دهد که تحت تاثیر‌ لهجه فارسی - یهودی‌ پدید آمده است‌. وی علاوه بر آن از متن اشعاری یاد می‌کند که به همان ایام تعلق دارد و ترجمه نشده و با عنوان "خدائی دات" (Chudaidat) معروف است‌. این اشعار در باره تاریخ زندگی "شهدای یهودی" است. این اشعار نه فقط به علت وجود لغات فارسی در آن، بلکه به لحاظ بررسی تاریخ فرهنگ نیز اهمیت دارد‌.(12) زالمان از کسانی است که تحقیقاتی در باره متون مانی کشف شده در تورفان‌ نیز انجام داده است (13).
 نگاهی به آثار وتالیفات زالمان‌:
1- مطالعات فارسی میانه چاپ 1887.
2- شرحی پیرامون تاریخ ادبیات پارسی باستان یا ایران باستان چاپ 1880.
3- بخش چهارم  فرهنگ لغت فارسی از‌ شمس فخری اصفهانی (‌یعنی‌:معیار جمالی‌) چاپ 1887.
4- دستور مختصر زبان فارسی‌ با ضمائم‌ عروضی و کتاب‌شناسی (با همکاری ژوکوفسکی‌) چاپ 1890.
5- درباره وجه مجهول فارسی میانه‌ چاپ 1900.
6- گزارشی پیرامون کارهای مربوط به گویش‌شناسی ایرانی‌. چاپ 1902‌.
‌7- دستور زبان فارسی میانه‌ چاپ 1930.
8- فرهنگ لغات شاهنامه‌ عبدالقادر بغدادی‌. چاپ 1895.
9- قطعه‌ای از ادبیات مانوی در موزه آسیائی سن‌پیترزبودرگ. چاپ 1904.
10-مطالعات مانوی‌ چاپ 1908.
11- ایرانیکا (ا-4)چاپ 1930. زبان یهودی - فارسی در دست‌نوشته ‌سن‌پیترزبورگ .
12-  فرهنگ شغنانی از ایوانف چاپ 1895.
13- پژوهشی درباره صرف درزبان اوستی‌ چاپ1874.
‌14- اسناد تازه‌ای در باره زبان یغنابی چاپ 1889.
15- فهرست الفبائی نسخ خطی فارسی، عربی، تاتاری‌ و ترکی باهمکاری خاورشناس دیگر روسی روزن‌ چاپ 1888.
16- ‌پیرامون قطعاتی از متن عبری- ‌فارسی به دست آمده از ختن، چاپ 1904.
17- دستور زبان فارسی با ادبیات چاپ 1947.
18- اساس فقه‌اللغة ایرانی در دو جلد چاپ استراسبورگ که مبحث زبان‌های ایرانی‌ میانه را‌ زالمان نوشته است‌.
 
منابع وماخذ:
1- محمد رستمی‌: ایران شناسان وادبیات فارسی ص309چاپ تهران 1390 از انتشارات‌ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی‌.
2- سیروس برزو رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در مسکو مقاله ناریخچه مختصر آموزش زبان فارسی در روسیه، سایت سازمان فرهنگ وارتباطات اسلامی‌ و سایت خبر‌گزاری مهر مورخ 24/8/1385.
3-‌Free Dictionary  مقاله Aleksander  Freiman.
‌4-‌ ابوالقاسم سحاب‌: فرهنگ خاورشناسان، ص 134چاپ تهران 1317 خ از انتشارات شرکت طبع کتاب.
5- سایت موسسه نسخ خطی شرق‌شناسی آکادمی علوم روسیه، مقاله Reading Fareiman..
6- گروه مؤلفان ومترجمان‌: فرهنگ خاورشناسان‌ جلد چهار ص 564.چاپ تهران 1388، از انتشارات‌ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی‌.
7- محمد رستمی‌: ایران شناسان و ادبیات فارسی ص280. چاپ تهران 1390 از انتشارات‌ پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی‌.
8- همان ماخذ ص299.
9-  ویکی‌پدیا ترکی‌ مقاله "زالمان".
10- سایت پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه‌: مقاله "زالمان".
11-  خانم دکتر مریم میر‌احمدی‌: تاریخ تحولات ایران‌شناسی در دوران اسلامی ص346 چاپ تهران 1395 از انتشارات طهوری. 12- همان ماخذ ص351.
13- ‌خانم دکتر مریم میر‌احمدی‌: تاریخ تحولات ایران‌شناسی در دوران باستان ص764. چاپ تهران 1390 از انتشارات طهوری.

Category: Articles

Sub-Category: History

Date: 5 ماه 1 هفته قبل

For Country: Canada

Happened at: Canada

پیوست به اجتماعات

Share this with: