انواع اخبار
تعریف انواع اخبار (به روش ایران استار)
اخبار زرد:
- تعریف: این نوع اخبار بر پایه شایعه در مورد سوژه معروف ساخته میشوند و با درست جلوه دادن آنها باعث ایجاد واکنش در آن سوژه و ایجاد کنجکاوی در مخاطب میشود. مثلا عکسی از بریتنی اسپیرز که پیش از استحمام حلقه ازدواجش را درآورده منتشر میشود و گفته میشود که بریتنی طلاق میگیرد.
- صحت و سقم: خبر صحت ندارد و برای بیرون کشیدن یک خبر دیگر تنظیم میشود.
- مثال: مجله تورنتو سان.
- نکته: پاریس هیلتون، دختر ثروتمند صاحب هتل هیلتون برای در امان ماندن از پاپاراتزیها و اخبار زرد، خودش دست به گزارش کردن اخبارش قبل و یا بعد از آنها میزد تا از بروز اخبار زرد مخرب جلوگیری کند.
اخبار سیاه:
- تعریف: این نوع اخبار با هدفش سیاهنمایی چیزی یا جریانی تهیه میشوند. معمولا در این نوع اخبار بصورت ضمنی و یا حتی علنی، عامل مقایسه با موضوع دانسته دیگری وجود دارد تا یکی را در نظر مخاطب بالاتر یا پایینتر از دیگری نشان دهد.
- صحت و سقم: خبر صحت دارد ولی مفاهیم آن طوری دستکاری میشوند که برداشت مخاطب از خبر مخدوش به مقایسه نادرست با مورد دیگری شود.
- مثال: کلیه اخبار زبانهای غیرانگلیسی بیبیسی از این دست هستند؛ اخبار صدای آمریکا و رادیو فردا و در بسیاری از موارد اخبار فاکس نیوز و فارس نیوز.
- نکته: این نوع اخبار معمولا روندی از قبل برنامهریزی شده برای شستشوی مغزی مخاطب را دنبال میکنند تا مخاطب فکر کند همه چیز درباره آنرا میداند و از دیدن خبری که در راستای این نوع اخبار نیست سرباز میزند، در حالیکه در واقع آنرا به صورت معوج میداند. در این نوع اخبار "سانسور" یکی از مهمترین ابزارهاست که طی آن یک خبر مثلا درباره ایران منتشر میشود ولی عین همان خبر درباره مثلا انگلستان هرگز منتشر نمیشود، و یا مثلا خبر دزدی میلیون دلاری در هند منتشر میشود ولی در مقابلش فقط خبر دزدی چند هزار دلاری در آمریکا میآید و خبر دزدیهای چند برابری میلیون دلاری در آمریکا یا درج نمیشود و یا طوری درج میشود که دیده نشود و یا در خاطر نماند؛ بدین ترتیب مخاطب با مقایسهای نادرست گول میخورد.
اخبار قرمز:
- تعریف: این نوع اخبار برای ایجاد هیجان و یا تشنج و یا آکسیون بوجود میآیند که طی آن مخاطب تهییج به واکنش شود.
- صحت و سقم: خبر صحت دارد اما در آن غلو نیز وجود دارد. معمولا مجری آنرا با طُن صدای قراع میخواند و جملات آن نیز حماسی و محکم است.
- مثال: اخبار مربوط به جنگها، تظاهرات و مخالفین دولتها عمدتا در این دسته قرار میگیرند.
- نکته: معمولا در اخبار مخالفین دولتها این اخبار شامل چندین جمله با خبر سیاه نیز هست.
اخبار خاکستری:
- تعریف: این نوع اخبار اطلاعاتی همراه با یادگیری موضوعاتی که بدرد زندگی مردم بخورد را در بر ندارد و عمدتا شامل اتفاقات و حوادث زودگذر است. بعبارت بهتر به دانش خواننده معمولی پس از مطالعه این نوع اخبار درباره زندگی چیزی اضافه نمیشود.
- صحت و سقم: صحت دارد، اگرچه معمولا کمی رنگ و لعابش بیشتر میشود.
- مثال: کلیه اخبار حوادث مانند زنی در چاه افتاد، و یا، سگی که نیروی پلیس را به معدن قاچاقچیها راهنمایی کرد.
- نکته: برخی، خاکستری بودن را به مطالب هم تعمیم میدهند و با این الگو ادعا میکنند که داستانها، جدول هم جزو واحدهای خاکستری هستند.
اخبار جدی:
- تعریف: این نوع اخبار شامل موضوعاتی است که روی زندگی مردم مستقیما یا غیر مستقیم تاثیر میگذارد. اینکه تیتر و یا محتوای این اخبار جدی باشد مطرح نیست، آنچه که شاخص این گروه از اخبار است آنست که مخاطب با دانستن این خبر بتواند موضوعی را که در گذشته، حال یا آینده زندگیاش موثر بوده را بطور صحیحی درک نماید.
- صحت و سقم: خبر صحت دارد.
- مثال: بیشتر مطالب موثق اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و...
- نکته: اخبار جدی قرار است بدون گرایش و شامل دیدگاههای مختلف و با منبع معتبر باشد؛ اما همیشه اینگونه نیست!
نتیجه بررسی 4 ماهه پُستهای ایران استار (نه به روش آکادمیک)، این واقعیت را نشان داد که ایرانیها به ترتیب زیر به مقالات و اخبار توجه نشان میدهند:
- در بین نویسندگان، آنکه دوستان بیشتری دارد خوانندگان بیشتری دارد، بعبارت بهتر: گوینده از محتوا مهمتر است.
- مردم به اخبار رسانههای خبرپراکنی مانند بیبیسی بیشتر اعتماد میکنند تا جمع کل معتبرترین آژانسهای خبری رویترز، فرانسپرس، و اسوشیتدپرس.
- کمتر کسی به محتوا توجه میکند، حتی تیتر هشت کلمهای هم درست خوانده نمیشود. بطور عمومی فقط 37% خوانندگان پس از خواندن تیتر در وبسایت، مطلب را تا آخر میخوانند تا کل مطلب را بفهمند؛ گویا با خواندن تیتر چند کلمهای به این نتیجه میرسند که دیگر کل مطلب را میدانند.
- ایرانیان قادر به دریافت نکات مستتر در خبر و یا استنتاج (به قول خارجیها خواندن بین خطوط) نیستند؛ بعبارت بهتر باید همه چیز فقط بطور واضح و با تکرار به آنها گفته شود.
- مردم برای نقطه نظرات دیگران خیلی اهمیت قائل نیستند، مطالبی که از نقطه نظرات و تجربیات دیگران تهیه میشود (مانند مصاحبه برای روز زن، پدر و...) کمترین خواننده را دارد؛ اما اگر شخصی به نقطه نظر خودشان اهمیتی ندهد با حمله به آن شخص (دیر یا زود) در صدد جبران (و یا انتقام) بر میآیند.
- اکثر ایرانیان خاموش هستند: بطور متوسط مطلبی با 1000 خواننده 11 لایک و 1 بازنشر میگیرد.
- اکثر ایرانیان سیاستگریز هستند، بیشترین دلیل گریز "ترس" است. آنهایی که به سیاست میپردازند اغلب (93%) به شخصیت طرف مخالفاشان حمله میکنند؛ اغلب (78%) دیدگاههای تندرو دارند؛ اندکی از آنها (7%) حاضرند بدون دخالت نظرشان یک اتفاق را از نقطه نظرات گوناگون تحلیل کنند؛ در بهترین حالت کمتر از 1% حاضرند اشتباه خود را بپذیرند.
- نمودار زیر، میزان نفوذ مطالب و اخبار را بسته به نوع آنها نشان میدهد:
اخبار خاکستری 71%
اخبار زرد 35%
اخبار سیاه 32%
اخبار قرمز 27%
اخبار جدی 13%
پُرطرفدارترین و بیطرفدارترین اخبار:
- اخبار مربوط به اختلاس هر ایرانی در هر کجای جهان که باشد ترافیک را حداقل 4 برابر، مهاجرت 2.7 برابر، و حادثهای (مخصوصا مثلث عشقی و مرگ) 2 برابر افزایش میدهد.
- اخبار مربوط به مذهب 28%، اسرائیل 23%، اپوزیسیون 8%، مجاهدین 3% یک خبر معمولی خواننده دارد.
